logowanie rejestracja

Pan Samochodzik ciągle w drodze

Seria powieści o szalonych podróżach Pana Samochodzika cieszyła się w czasach PRL-u wielką popularnością. Takie tytuły jak „Pan Samochodzik i Templariusze” czy „Pan Samochodzik i niesamowity dwór” zyskały sobie miano książek kultowych. O dużej popularności cyklu świadczy najlepiej to, że pozycje z tej serii osiągały nakłady przekraczające 100 tysięcy egzemplarzy i doczekały się licznych wznowień. Serię powieści rozpoczął w latach 60-tych, nieżyjący już, Zbigniew Nienacki – po jego śmierci w roku 1994, kolejne tomy tworzyli inni pisarze. Ogółem powstały dotychczas 104 książki o przygodach Pana Samochodzika. Ostatnią z nich – „Klasztor w Zagórzu” Jakuba Czarnika, wydano w czerwcu tego roku.

Pan Samochodzik
Pierwowzór postaci Pana Samochodzika powstał jeszcze w latach 50-tych. Wtedy to Nienacki napisał powieść dla młodzieży pt. „Uroczysko”, której głównym bohaterem jest Tomasz N. N., trudniący się zawodem dziennikarza. W pierwszych trzech książkach Nienackiego, Tomasz jest studentem i nie posiada sławnego wehikułu. Prawdziwa seria rozpoczyna się od powieści „Wyspa złoczyńców”, wydanej w 1964 roku. Od tego momentu, główny bohater Tomasz jest już historykiem sztuki, pracującym w Departamencie Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Jego główne zajęcie to rozwiązywanie spraw związanych z przemytem, kradzieżą czy tez fałszerstwami dzieł sztuki. Przezwisko Tomasza N. N. – „Pan Samochodzik”, wzięło się od specyficznego wehikułu, zbudowanego na bazie części z rozbitego auta marki Ferrari. Tomasz odziedziczył go po swoim wujku, będącym wynalazcą. Pocieszny wygląd samochodu kontrastował z jego niezwykłymi możliwościami, potrafił bowiem osiągać zawrotne prędkości, pływać oraz wiele innych fantastycznych rzeczy, które nie cechują zazwyczaj normalnych samochodów.

Do sukcesu cyklu o przygodach Pana Samochodzika, przyczyniła się z pewnością nietuzinkowa postać głównego bohatera. Tomasz nie jest podobny do innych bohaterów, nie jest tajnym agentem jak James Bond, nie posiada również nadprzyrodzonych mocy niczym Superman czy inny Spider-Man. Jest zwykłym, przeciętnym człowiekiem, wyróżnia go jedynie posiadanie niezwykłego wehikułu oraz szerokiej wiedzy. Tomasz to nałogowy palacz tytoniu, amator czarnej kawy, ideowiec, romantyk i pracoholik. Ponadto postać głównego bohatera zdaje się być pogodzona całkowicie z naturą systemu komunistycznego – utrzymuje dobre kontakty z Milicją Obywatelską oraz sam jest członkiem Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO). Posiada również nieskrywaną skłonność do ciągłego pouczania napotkanych osób.

Na fali rosnącej popularności serii o przygodach Pana Samochodzika, nakręcono pięć filmów, nawiązujących ściśle do powieści Zbigniewa Nienackiego. Najbardziej udane okazały się: „Wyspa złoczyńców” (1965) z Janem Machulskim w głównej roli i „Samochodzik i Templariusze” (1971) ze Stanisławem Mikulskim oraz Ewą Szykulską. W obu przypadkach autorem scenariusza był sam Nienacki, co miało istotny wpływ na jakość tych produkcji. Pozostałe trzy późniejsze produkcje okazały się nieprzemyślanymi oraz lekko kiczowatymi filmami, które niewiele miały wspólnego z „duchem” serii. Przykładem niech będzie chociażby „Pan Samochodzik i praskie tajemnice”, gdzie Tomasz przedstawiony został jako nieporadny ciamajda.

Pan samochodzik i templariusze
Zbigniew Nienacki stworzył w sumie 15 książek, traktujących o przygodach Pana Samochodzika. Planował kolejne powieści, jednakże niespodziewanie zmarł w roku 1994. Wydawnictwo „Warmia”, które publikowało książki Nienackiego, postanowiło zaangażować (za zgodą wdowy po „ojcu” Pana Samochodzika) do tworzenia nowych powieści innych pisarzy. W sumie, od 1997 roku do dnia dzisiejszego, autorami przygód Tomasza było aż 12 różnych pisarzy, m.in. Sebastian Mierzyński, Arkadiusz Niemirski oraz Andrzej Pilipuk. Uwagę zwraca przede wszystkim ostatni z wymienionych twórców – Pilipuk, znany pisarz fantasy, który napisał 19 tomów o przygodach Pana Samochodzika (pod pseudonimem Tomasz Olszakowski). Wraz z nowymi autorami, doszło do pewnych istotnych zmian fabularnych. Tomasz otrzymał bowiem nowego asystenta, Pawła Dańca, który w gruncie rzeczy przejął rolę głównego bohatera. Dla zatwardziałych fanów Pana Samochodzika (sami nazywają siebie nienackofanami), Daniec stał się niemalże postacią znienawidzoną. W cyklu powieści, większy nacisk położono na akcję, która odgrywa teraz znacznie większą rolę niż w starych Samochodzikach autorstwa Nienackiego. Ogółem, rocznie wydawanych jest ok. 10 książek o przygodach Pana Samochodzika. Świadczy to dobitnie o nieustającej popularności cyklu, przy czym równie wysoką sprzedażą mogą pochwalić się części napisane jeszcze przez ojca serii.

Redaktor
Mateusz Pietrzyk
Aby dodać komentarz musisz być zalogowany.